Typologia opowiadań Stanisław Sierotwiński w swoim Słowniku terminów literackich do specyficznych rodzajów opowiadań zaliczył obrazek („krótkie opowiadanie, nowelka przedstawiająca plastycznie drobny wycinek rzeczywistości”); powiastkę („krótkie opowiadanie o zdarzeniu prawdziwym lub zmyślonym, prozaiczne lub wierszowane”, przykład: Panna Guzdralska Niemcewicza; specyficznym podgatunkiem powiastki są powiastki filozoficzne) i szkic („utwór literacki, który porusza temat ogólnie i nie wyczerpuje go”). Jako rodzaj opowiadania opisał też humoreskę („krótkie, dowcipne opowiadanie”). Wyróżnił też opowiadanie unaoczniające („rodzaj opowiadania o szczególnej plastyce, bezpośredniości i dynamice, najczęściej posługujące się czasem teraźniejszym dla przedstawienia wydarzeń przeszłych”).
Janusz Sławiński i Michał Głowiński w swoim Słowniku terminów literackich jako rodzaje opowiadania wymienili następujące gatunki literackie: anegdota, apolog, conte dévot, descriptio, dyskurs, dykteryjka, exemplum, facecja, gadka, humoreska, obrazek, powiastka, . Powiązanym pojęciem jest także szkic nowelistyczny (nowela, nie spełniających formalnych wymogów tego gatunku).