Henryk Cieszkowski herbu Dołęga (ur. 29 czerwca 1808 w Bortnowie, zm. 1 stycznia 1873 w Warszawie) – pisarz epoki romantyzmu.
Życiorys mały|Grób Henryka Cieszkowskiego na cmentarzu Powązkowskim Pochodził ze starej szlachty, osiadłej m.in. na Wołyniu i w Poznańskiem, był synem Kajetana, właściciela majątku rodzinnego w Bortnowie, i Marianny z Rastawieckich. Pierwsze nauki pobierał w Liceum Krzemienieckim, potem rodzice wysłali go do Liceum Warszawskiego, gdzie już uczęszczał jego kuzyn Edward Rastawiecki. W Liceum Cieszkowski stworzył wraz z Dominikiem Magnuszewskim, Stefanem Garczyńskim i paroma innymi kolegami kółko literackie, do którego spoza kręgów uczelni należeli także Antoni Malczewski i Stefan Witwicki.
Po ukończeniu Liceum Cieszkowski praktykował w Hrubieszowie w urzędzie powiatowym, po czym powrócił do rodzinnego Bortnowa. W Warszawie zjawił się dokładnie w dniu wybuchu powstania listopadowego, 29 listopada 1830, i natychmiast przyłączył się do niego jako szeregowiec gwardii narodowej. Podczas szturmu Paskiewicza na Warszawę 8 września 1831 służył w artylerii. Po klęsce powstania udał się na Wołyń, gdzie przez następne 18 lat gospodarował rodzinnym majątkiem.