thumb|Antoni Bartoszek powieszony przez Niemców przy wejściu do swojej restauracji thumb|Groby ofiar thumb|Fragment cmentarza symbolicznego w miejscu zbrodni thumb|Pomnik ku czci ofiar zbrodni w Wawrze na Cmentarzu Ofiar II Wojny Światowej przy ulicy Kościuszkowców w Wawrze Zbrodnia w Wawrze – egzekucja 107 cywilnych mieszkańców podwarszawskiej miejscowości Wawer (niebędącej wówczas dzielnicą Warszawy), dokonana przez okupantów niemieckich 27 grudnia 1939.

Obok zbrodni w Bochni, była to jedna z pierwszych masowych egzekucji na ziemiach polskich oraz w Generalnym Gubernatorstwie podczas II wojny światowej, w której wbrew prawu międzynarodowemu zastosowano zasadę odpowiedzialności zbiorowej.

Historia Okupanci, stosując wbrew prawu międzynarodowemu zasadę odpowiedzialności zbiorowejIV Konwencja haska z 1907 dotycząca praw i zwyczajów wojny lądowej w artykule 50 stanowi: Żadna zbiorowa kara pieniężna lub inna nie może być nałożoną na ludność za postępki jednostek, za które nie można jej czynić solidarnie odpowiedzialną., aresztowali wcześniej 114 obywateli polskich, w większości mieszkańców Wawra i Anina, w odwecie za śmierć dwóch podoficerów z niemieckiego batalionu budowlanego numer 538 (niem. Baubatalion 538) w karczmie przy ulicy Widocznej.