Historia thumb|left|Widok Wolina w X wieku. Wizerunek umieszczony jest na jednym z bloków mieszkalnych w centrum miasta. thumb|left|Panorama miasta z Wielkiej Mapy Księstwa Pomorskiego Lubinusa (1618) thumb|Wolin z lotu ptaka (XX w.) thumb|Wolin z lotu ptaka (widok z północy w 2021)
Początkiem wczesnośredniowiecznego Wolina była osada nad Dziwną. Dzięki dogodnemu położeniu i handlowi osada szybko się rozwijała. W średniowieczu stała się ośrodkiem kultu Świętowita. W sąsiedztwie miasta powstały cmentarzyska: Młynówka oraz Wzgórze Wisielców. Początkowo państwo-miasto prowadziło samodzielną politykę i walczyło z wojskami Mieszka I. Po zwycięstwie Mieszka I Wolin wraz z całym Pomorzem Zachodnim podlegał władcom Polski. Od początku XI do połowy XVII wieku należał do księstwa pomorskiego, w którym panował ród Gryfitów. W latach 1140–1175 był siedzibą biskupstwa pomorskiego. Po 1630 Wolin znalazł się pod panowaniem szwedzkim, pod którym pozostał do 1720, gdy przeszedł pod panowanie Prus.
Od zakończenia II wojny światowej w 1945 leży w Polsce. Początkowo – od 1946 – w pierwszym województwie szczecińskim.