mały|Ogólna struktura parabenów (R oznacza grupę alkilową lub arylową) Parabeny, nipaginy, PHB – grupa organicznych związków chemicznych stosowanych jako środki konserwujące w kosmetykach, lekach i żywności. Pod względem chemicznym są estrami (PHBA), różniącymi się grupą funkcyjną. Wykazują działanie grzybostatyczne, są aktywne przeciwko drożdżom i pleśniom, jednak odznaczają się niską aktywnością przeciwbakteryjną. Są praktycznie nietoksyczne, nie są rakotwórcze.
Występowanie Parabeny występują naturalnie u niektórych gatunków baketrii, roślin czy zwierząt. izolowano z pszczół miodnych, znajdować się może również w niewielkich ilościach w ich produktach (np. miodzie czy mleczku pszczelim). Działa on jako substancja semiochemiczna u wielu gatunków owadów. W latach 70. i 80. XX wieku badania wskazywały na możliwą aktywność parabenu metylu jako feromonu u psów, jednak późniejsze badania podają to w wątpliwość.
Właściwości Do grupy parabenów najczęściej zalicza się związki z prostołańcuchowymi grupami alkilowymi (, , paraben propylu, , , i ), niektóre z grupami rozgałęzionymi (np. czy ) oraz z grupami arylowymi (np. ).