Wśród ludzi i innych ssaków, samce zazwyczaj noszą chromosom Y i X (XY), podczas gdy samice noszą zazwyczaj dwa chromosomy X (XX), które są elementami systemu determinacji płci XY. U innych zwierząt mogą występować odmienne systemy determinacji płci, takie jak system ZW u ptaków, system X0 u owadów oraz rozmaite systemy środowiskowe, na przykład u skorupiaków. Grzyby mogą mieć również bardziej złożone systemy krzyżowania alleli, gdzie płeć nie może być ściśle opisana jako męska, żeńska lub hermafrodytyczna, zwana u ludzi interseksualizmem.
Determinacja płci
mały|Błazenki (Amphiprion) są hermafrodytami sekwencyjnymi: najpierw rozwijają się samce, a później największe i najsilniejsze z nich stają się samicami. Mieszanie genów poprzez mejozę i połączenie gamet jest mechanizmem powszechnie występującym u eukariotów. Liczne organizmy jednokomórkowe wytwarzają gamety o tej samej wielkości. Zjawisko to nazywane jest izogamią. Większość organizmów wielokomórkowych wytwarza gamety różnej wielkości, co nazywane jest anizogamią. W tym przypadku często istnieją dwie odrębne płcie, żeńska gdy osobnik wytwarza komórki jajowe i męska, gdy osobnik wytwarza plemniki. Anizogamia wyewoluowała niezależnie u wielu linii eukariotów. Występuje u protistów oraz jest powszechna w królestwie roślin i zwierząt.