thumb|Kościół św. Piotra i Pawła, kościół dawnego kolegium jezuitów w Pułtusku mały|Dawna siedziba Kolegium jezuickiego w Toruniu mały|Kolegium jezuitów w Kaliszu, 1858 mały|Kolegium jezuitów w Poznaniu, 1833 mały|Jezuickie kolegium (późniejszy Uniwersytet) oraz kościół św. Mikołaja we Lwowie mały|Kolegium jezuickie w Stanisławowie (dziś: Iwano-Frankiwsk, budynek z lewej) mały|Kolegium jezuitów w Sandomierzu Szkoły jezuickie – szkoły prowadzone przez zakon jezuitów, w Polsce od 1565 r. Pojawienie się kolegiów jezuickich (wraz z pijarskimi i teatyńskimi) było przełomem w dziedzinie edukacji. Pośród innych placówek oświatowych uważane za najlepsze, kolegia jezuickie rozwijały się najszybciej. Po ogłoszeniu w 1773 roku kasaty zakonu jezuitów w Rzeczypospolitej, zarząd nad szkołami i majątkami przejęła Komisja Edukacji Narodowej, w której działalność włączyło się wielu dawnych jezuitów.
Historia Do Polski sprowadził zakon jezuitów biskup warmiński Stanisław Hozjusz, w roku 1564, fundując im Kolegium jezuitów w Braniewie (Collegium Hosianum). Następne kolegia jezuickie powstały w Pułtusku (1566), Wilnie (1570) i Poznaniu (1575). Do końca XVI wieku na ziemiach Rzeczypospolitej powstało 12 kolegiów.