W związku ze zmianami społecznymi rolę, którą wcześniej pełniły bractwa przejmowały instytucje państwowe. Bractwa przekształcały się też w XIX i XX w. w zgromadzenia zakonne, szczególnie te zajmujące się działalnością charytatywna i edukacją.
Natura prawna bractw Bractwa od początki swego istnienia oparte były na żywiole laikatu. Władze kościelne starały się trzymać ich funkcjonowanie w ryzach, emanując specjalne prawa. Synody interweniowały w ich funkcjonowaniu od czasów wczesnego średniowiecza. Prężny okres rozwoju bractw VIII–XVI w. przyczynił się do ugruntowania ich silnej pozycji prawnej. Ustawodawstwo trydenckie poddało bractwa pod jurysdykcję Stolicy Apostolskiej i ordynariuszy miejsca. Normy w funkcjonowaniu bractw katolickich wprowadzone przez papieża Klemensa VIII 7 grudnia 1604 roku w konstytucji Quaecumque zachowują moc do dzisiaj. By bractwo mogło prawnie zaistnieć potrzebna jest jego erygowanie przez papieża lub biskupa ordynariusza. Bractwa prawnie erygowane zachowują autonomię względem innych bractw. Stolica Świeta może wynieśc bractwo do rangi arcybractwa, co wiąże się z kolejnymi przywilejami, jak prawo do agregacji z możliwością przekazywania uprawnień. Kodeks Prawa Kanonicznego dzieli zrzeszenia na trzy podstawowe grupy: trzecie zakony, bractwa oraz związki pobożne.