Stopa referencyjna – rentowność bonów pieniężnych emitowanych przez Narodowy Bank Polski w trakcie podstawowych operacji otwartego rynku. Operacje te polegają na zakupie lub sprzedaży krótkoterminowych, z reguły 7-dniowych, bonów pieniężnych na rynku międzybankowym w celu przywrócenia równowagi płynnościowej w sektorze bankowym. Wysokość stopy referencyjnej wpływa na poziom WIBOR-u, który z kolei stanowi podstawę oprocentowania kapitału obcego.
W Polsce stopa referencyjna NBP należy do podstawowych stóp procentowych ustalanych od 6 lutego 1998 przez Radę Polityki Pieniężnej.
Od 9 kwietnia do 28 maja 2020 r. stopa referencyjna NBP wynosiła 0,50%, później zaś została obniżona do 0,10% co jest najniższą wartością w historii. Zmiany te związane były z kryzysem wywołanym pandemią COVID-19. W październiku 2021 roku stopa referencyjna została podniesiona do 0,50%, a 3 listopada do 1,25%. Rada Polityki Pieniężnej uzasadniała decyzję chęcią przeciwdziałania dalszemu wzrostowi inflacjihttps://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/09/rpp_2021_11_03.pdf..
4 października 2023 roku RPP obniżyła poziom stopy referencyjnej z poziomu 6 do 5,75%, po czym przez cały 2024 stopy zostały utrzymane na niezmienionym poziomie.