Nauarch, nauarchos (gr. ναύαρχος náuarchos, od ναῦς naus – statek i ἄρχω archo – jestem na czele, kieruję; łac. nauarchus), spol. nawarcha – w marynarkach okresu starożytności stanowisko dowódcze o zróżnicowanym znaczeniu.
W Sparcie terminem tym określano naczelnika floty pełniącego tę funkcję oficjalnie jako zastępca króla (archagetas, archagosHenry George Liddell, Robert Scott: A Greek–English Lexicon. Wyd. 9. T. 1. Oxford: Clarendon Press, 1940, s. 251.)Mała encyklopedia kultury antycznej A–Z (pod red. Zdzisława Piszczka). Wyd. 3. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1968, s. 507.; natomiast jego zastępcą był epistoleus. Spartański nauarcha wybierany corocznie od ok. 430 p.n.e., obejmował swój urząd jesienią i w działalności praktycznej nie podlegał żadnemu z dwóch dziedzicznych królów.
W państwie ateńskim nazywani tak byli jedynie dowódcy (kapitanowie) tzw. statków państwowych, do których należały „Salamina”, „Paralos” i „Ammonis”. Z kolei mianowany przez dowodzącego flotą stratega dowódca ateńskiego okrętu wojennego (triery) nosił nazwę trierachy (τριήραρχος triērarchos). We flocie Aleksandra Wielkiego nauarchą był dowódca (kapitan) każdego okrętu wojennegoLexikon der Antike (pod red. J. Irmschera). Wyd. 1. Leipzig: Bibliographisches Institut, 1971, s.