Teoria modernizacji – ogólna nazwa teorii rozwoju społecznego, opisujących rozwój społeczeństw w kierunku społeczeństwa nowoczesnego. Teorie modernizacji są jedną z postaci ewolucjonizmuSztompka, s. 130–132.
Istnieje wiele teorii modernizacji, których cechą wspólną jest opisywanie mechanizmów przechodzenia do społeczeństwa nowoczesnego. Teorie modernizacji mają zarówno wyjaśniać modernizację, jak i wskazywać w jaki sposób można zmodernizować społeczeństwo (charakter normatywny).
Teoria modernizacji podziela większość założeń ewolucjonizmu. W szczególnościSztompka, s. 131–132: zakłada unilinearny charakter zmiany (wszystkie społeczeństwa podążają tą samą ścieżką), zmiana społeczna jest nieuchronna i nieodwracalna, zmiana ma charakter ewolucyjny (stopniowy), modernizacja społeczeństw wiąże się z przechodzeniem przez szereg stadiów, czynniki modernizacji mają charakter endogenny (wewnętrzny), modernizacja społeczna jest generalnie korzystna dla społeczeństw (progresywizm).