Są dwa wykluczające się wyjaśnienia: teoria zakładająca projektanta odpowiedzialnego za istniejącą złożoność, oraz druga, która przy pomocy prostych zasad wyjaśnia jak z nieskomplikowanych początków może wyłonić się coś bardziej złożonego.
To jest podstawowy argument przeciwko istnieniu Boga – Ostateczny boeing 747 – gambit, w którym udowadnia, że pierwsze podejście jest wewnętrznie sprzeczne a drugie jest właściwym rozwiązaniem problemu.
Religia i moralność Druga połowa książki zaczyna się od analizy przyczyn powstania religii i wyjaśnienia jej powszechności w ludzkiej kulturze. Dawkins broni teorii religii jako efektu utrwalonej pomyłki przy tworzeniu czegoś praktycznego. Memetyka w ogólności oraz szczególna podatność ludzi na memy religijne wyjaśniają, jak religia „niczym wirus” rozprzestrzenia się w społecznościach ludzkich.
Powraca do tematu moralności, utrzymując, że nie musimy być religijni, by być dobrzy. Moralność ma darwinowskie wyjaśnienie: altruistyczne geny, wyselekcjonowane w procesie ewolucji są przyczyną naturalnej dla ludzi empatii. Pyta: czy popełniłbyś morderstwo, gwałt, lub dokonał kradzieży – jeślibyś wiedział, że Boga nie ma?