Bazylika pw. św. Jakuba Apostoła i św. Agnieszki, Dziewicy i Męczennicy w Nysie – kościół dekanalny, bazylika, największy obiekt sakralny w mieście, cenny zabytek uznany za pomnik historii.
Z uwagi na wielkość bryły, uwarunkowania historyczne, oraz pochowanych we wnętrzu biskupów, przez mieszkańców nazywany jest katedrą. thumb|Najstarsze zachowane zdjęcie wnętrza kościoła pochodzące sprzed roku 1889, przedstawiające barokowy wystrój świątyni thumb|Wnętrze kościoła po modernizacji w stylu neogotyckim thumb|Regotyzacja wnętrza kościoła w latach trzydziestych XX wieku thumb|Główne wejście thumb|Jeden z nielicznych ocalałych witraży, pochodzący z przełomu XIX i XX wieku
Historia i legendy Według legendy spisanej przez Mikołaja Titzmanna, proboszcza parafii św. Jakuba z końca XVI wieku, tu, gdzie dziś stoi kościół, wcześniej znajdowało się miejsce kultu pogańskiego. Około roku 1000 pewien pobożny i bogaty mieszkaniec ówczesnej osady nyskiej Jakub wraz ze swą małżonką Agnieszką zbudowali tu średnich rozmiarów kościół drewniany. Później świątyni tej nadano wezwanie od patronów fundatorów.