W latach o ciepłych wiosnach, kiedy w maju suma temperatur powietrza wyższych niż 5 °C wynosi 180 °C i więcej, choroba może osiągnąć charakter epifitozy. Rozwija się jednak umiarkowanie lub w sposób ograniczony jeśli granica ta nie jest przekroczona. W warunkach niedostatku wilgoci w powietrzu grzyb często nie rozwija się. Występowaniu choroby sprzyja także ciepły lipiec, chłodny maj i wrzesień poprzedniego roku. W tym czasie patogen rozwija się na drugim gospodarzu, topoli osice, i tworzy materiał zakaźny, którym infekuje sosny kolejnej wiosny.
Historia choroby Pierwsze wzmianki o rdzy z rodzaju Melampsora pochodzą z początku XX w. (1901 r.). W latach 1926–1928 odnotowano skrętaka sosny w Wielkopolsce i na Pomorzu, a w 1948 r. zaliczano go do ważniejszych chorób grzybowych dotykających uprawy sosnowe w Polsce. Od tamtej pory największy obszar zagrożony tą chorobą, liczący 10 tys. ha, odnotowano w 1962 r. W 2006 roku powierzchnia występowania choroby wynosiła 685 ha, w 2010 770,7 ha zaś w 2011 387,43 ha (o 49,8% mniej niż w 2010).
W 1944 roku opisano pojawienie się skrętaka w południowo-wschodniej Anglii, na sosnach pochodzących z nasadzeń wykonanych pod koniec lat 30. XX wieku.