Ireneusz z Lyonu (, , ; ur. ok. 140 w Smyrnie, zm. ok. 202 w Lugdunum) – biskup Vienne, teolog, apologeta, ojciec i Doktor Kościoła, męczennik chrześcijański, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego.
Życiorys Urodził się około 140 roku prawdopodobnie w Smyrnie. Był uczniem Polikarpa ze Smyrny, jednego z ojców apostolskich. W pewnym momencie udał się do Galii, prawodpodobnie przez Rzym, gdzie poznał Justyna Męczennika. Zaangażował się w mediację w sprawie montanizmu i został wysłany z Lyonu do papieża Eluteriusza. Po śmierci biskupa Lyonu i Vienny Fotyna w 177 roku, Ireneusz został wybrany na jego następcę. Wiktor I namawiał go do ugody w sprawie świętowania Wielkanocy. Podczas swojej działalności zwalczał gnostyków i utrzymywał stały kontakt z Rzymem. Na podstawie VI-wiecznego świadectwa, przedstawionego przez Grzegorza z Tours, Ireneusz jest uważany za męczennika, choć nie potwierdza tego „Historia kościelna” Euzebiusza z Cezarei. Zmarł około 202 roku w Lyonie.