thumb|400px|Zjawisko Casimira pomiędzy dwiema nienaładowanymi płytami z przewodnika umieszczonymi w próżni pełnej wirtualnych cząstek
Efekt Casimira, zjawisko Casimira – zjawisko fizyczne przyciągania pomiędzy dwiema pozbawionymi ładunku elektrycznego płytami wykonanymi z przewodnika spowodowane różnicą ciśnienia oddziałujących na nie cząstek wirtualnych. Pierwszy raz wystąpienie tego efektu w roku 1948 przewidział holenderski fizyk Hendrik Casimir pracujący w laboratoriach Philipsa.
Opis zjawiska Próżnia wypełniona jest ogromną liczbą cząstek, które pojawiają się i niemal natychmiast znikają dzięki fluktuacjom kwantowym. Cząstki te zwane wirtualnymi wypełniają próżnię, na rysunku przedstawione są różnymi kolorami, co ma reprezentować różne długości fal z nimi stowarzyszonych.
Jeżeli umieści się w niewielkiej odległości dwie płyty wykonane z przewodnika, to będą one pełniły rolę luster rezonatora. Na zewnątrz będą pojawiały się wirtualne cząstki stowarzyszone z falami o wielu różnych długościach.