Płyta kompaktowa (rzadziej fonodysk, ) – nośnik danych w formie dysku optycznego, pierwotnie stworzony w celu przechowywania i odtwarzania cyfrowych plików dźwiękowych przy użyciu standardu CD-Audio. Płyta CD charakteryzowała się dużą pojemnością w porównaniu do wcześniejszych nośników danych.
. W sierpniu 1979 roku firmy Philips i Sony nawiązały współpracę.
Historia W 1970 roku amerykański wynalazca James T. Russell odkrył, że istnieje możliwość nagrywania cyfrowych informacji na przezroczystej folii oświetlanej od tyłu za pomocą lamp halogenowych o wysokiej mocy. Technologia ta była początkowo przeznaczona dla znacznie większego formatu Laserdisc. Później koncerny Phillips i Sony zastosowały ten mechanizm w swoich produktach.
Prototypowe płyty CD zostały po raz pierwszy zaprezentowane 8 marca 1979 roku podczas konferencji prasowej Philips w Eindhoven.
Standard CD został opublikowany w 1980 roku. Pierwsze płyty CD zostały wybite 17 sierpnia 1982 roku w Langenhagen w fabryce firmy PolyGram. Odtwarzacze CD (dawniej: dyskofony) oraz świeżo opracowane płyty, zostały wprowadzone do sprzedaży w Japonii we wrześniu 1982 roku. W Stanach Zjednoczonych i Europie pojawiły się w marcu 1983 roku.