Jurydyki świeckie zaczęły być tworzone na przedmieściach w pierwszej połowie XVII wieku.
Podstawą prawną utworzenia jurydyki był przywilej królewski. Polscy władcy nadawali je dość chętnie. Zakładali je m.in. magnaci, dostojnicy kościelni, klasztory i bogata szlachta. Założycielem jurydyk Golędzinów Królewski i Stanisławów był król Stanisław August Poniatowski. Jurydyki lewobrzeżne (poza Aleksandrią) były zakładane na prawie chełmińskim, natomiast prawobrzeżne − magdeburskim.
Właściciele i mieszkańcy jurydyk byli zwolnieni od wszystkich zależności od Starej i Nowej Warszawy. Nie płacili podatków na ich rzecz i nie podlegali sądownictwu miejskiemu, stąd jedną z konsekwencji rozwoju jurydyk było zmniejszanie się dochodów miejskich. W jurydykach osiedlali się także rzemieślnicy niezrzeszeni w cechach (tzw. partacze).
Niektóre, większe jurydyki tworzyły małe miasteczka. Posiadały odmienny układ przestrzenny, ratusze, jarmarki i wymiar sprawiedliwości. Miały także własne herby (zwykle herby rodowe ich założycieli i właścicieli). Mniejsze jurydyki rozciągały się na wydzielonym z miasta terenie, ale nie posiadały odrębnych władz miejskich. Kształtowały się w zależności od sieci dróg i układu włók.