W wielu ujęciach teoretycznych stała kosmologiczna jest interpretowana jako makroskopowy skutek energii próżni kwantowej, lecz właśnie ta interpretacja prowadzi do jednego z najtrudniejszych problemów współczesnej fizyki teoretycznej. Tak zwany problem stałej kosmologicznej polega na tym, że proste oszacowania z kwantowej teorii pola dają wartość energii próżni dramatycznie większą od tej, którą sugerują obserwacje kosmologiczne.
Modele dynamiczne Alternatywą są modele, w których ciemna energia nie jest stała, lecz odpowiada zmiennemu w czasie polu, najczęściej skalarnemu. Najbardziej znaną klasą takich modeli jest kwintesencja. W takim podejściu efektywna gęstość energii i równanie stanu mogą zmieniać się podczas ewolucji kosmosu.
W prostych modelach kwintesencji przyspieszenie ekspansji wynika z energii potencjalnej bardzo lekkiego pola skalarnego. Zaletą tej klasy modeli jest to, że dopuszcza ona ewolucję w czasie, zamiast z góry zakładać idealnie stałą gęstość energii próżni.