Gulbene (hist. niem. Schwanenburg) – miasto na Łotwie, w Liwonii, w novadsie Gulbene; 9484 mieszkańców (2005). Nazwa miejscowości pochodzi od łotewskiego gulbis – łabędź.
Przez miasto przepływa rzeka Krustalīce, prawobrzeżny dopływ Pededze. Gulbene położone jest w odległości 180 km od Rygi.
Stacja kolejowa Gulbene połączona jest linią szerokotorową z Pļaviņas i dalej z Rygą oraz linią wąskotorową z Alūksne (33 km długości; 750 mm). Duży i monumentalny dworzec kolejowy w stylu dworkowym z kilkoma peronami, położony nieco poza centrum, jest jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów. W źródłach polskich miasto określano jako Szwanbork.
Historia Na przełomie X i XI w. znajdował się tu gródek Liwów, była to budowla o konstrukcji drewniano-ziemnej. W 1244 roku zameczek ten podlegał arcybiskupowi ryskiemu. Na miejscu budowli o konstrukcji drewniano-ziemnej w 1340 roku wybudowany został solidny zamek z kamieni. W latach 1561–1621 Gulbene znajdowało się w granicach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, na terenie województwa wendeńskiego. Zamek arcybiskupów ryskich w Gulbene został zniszczony przez wojska moskiewskie w 1577 r., w pierwszym etapie wojny polsko-rosyjskiej.