CSEL 58, 60–61.. Według ich rozumienia nauki Augustyna człowiek był marionetką spełniającą Boże plany. Do Augustyna napisał także pewien Hilary, przekazując obawy pewnych osób wobec groźby fatalizmu: jeśli jest predestynacja, jaki jest cel upominania bliźnich?List 226. Augustyn odpowiedział na te wątpliwości pisząc traktaty: O przeznaczeniu świętych (De praedestinatione sanctorum) oraz Dar wytrwaniaDe dono perseverantiae liber ad Prosperum et Hilarium; PL 45,993–1034; BA 24,600–765, kom. i przekład franc. Jean Chéné 1962). Wydanie polskie: Dar wytrwania, do Prospera i Hilarego, przeł. Wacław Eborowicz, [w:] Łaska, wiara, przeznaczenie, Poznań 1971 POK 27, s. 335–385.. Temat oddziaływania miłości Boga na wolną wolę wyjaśniał także komentując Ewangelię według św. Jana. Pokazywał, że Bóg wzbudza w sercu człowieka pragnienie kosztowania rozkoszy duchowych, a to w niczym nie ogranicza wolności wyboru:
Dyskusja miała swą dalszą kontynuację po śmierci Augustyna. Głównym obrońcą ortodoksji wizji augustyńskiej był Prosper. Jego przeciwnicy z kolei przedstawiali stwierdzenia, które miały być według nich nauką o predestynacji, a które przeinaczały myśl Augustyna.