Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Kruszwicy – parafia rzymskokatolicka w Kruszwicy, należąca do dekanatu kruszwickiego w archidiecezji gnieźnieńskiej.
Historia Kolegiata
Kościół kolegiacki zbudowany w 1148 (prace budowlane trwały ponad 20 lat). Po przeniesieniu diecezji do Włocławka kościół pozostawał przez dłuższy czas siedzibą kapituły, tracąc w XIII wieku znaczną część swych uprawnień. Wcześniejszym od obecnej kolegiaty był kościół św. Wita, znajdujący się zapewne na podgrodziu, a wzmiankowany w 1110 jako Beati Viti Crusviciae Basilica i również skupiający grupę kanoników. Cmentarz pochodzi z I połowy XII wieku, znajduje się tuż przy kolegiacie. W 1409 wzmiankowane były dwie bazyliki. Dopiero w XVI wieku kolegiata św. Wita przestała istnieć, a kościół uległ rozbiórce.
Obecną kolegiatę zbudowano w I połowie XII wieku. Około 1422, po upadku kościoła NMP, położonego w mieście na zachodnim brzegu jeziora, przeniesiono parafię do kolegiaty. W 1772 kościół był zamknięty. Konsekracja kościoła odbyła się w 1914. Decyzją papieża Pawła VI podniesiona do godności bazyliki mniejszej 23 stycznia 1970.