thumb|250px|Tablica pamiątkowa na budynku w Bad Ems, w którym Aleksander II podpisał ukaz emski.
Ukaz emski () – wydany w Bad Ems w Niemczech przez Aleksandra II akt prawny, zakazujący drukowania książek, broszur, prasy i przekładówZ pewnymi wyjątkami po uzyskaniu zgody Głównego Zarządu do Spraw Prasy – urzędu cenzury, a tych z wykluczeniem ortografii ukraińskiej (Воспретить в Империи печатание, на том же наречии каких бы то ни было оригинальных произведений или переводов, за исключением исторических памятников, но с тем, чтобы и эти последние, если принадлежат к устной народной словесности (каковы песни, сказки, пословицы), издаваемы были без отступления от общерусской орфографии (т. е. не печатались так называемой «кулишовкою»”). (nawet z rosyjskiego) w języku ukraińskim (w nazewnictwie dokumentu – „narzeczu małoruskim”)W nomenklaturze Imperium Rosyjskiego Ukraina była określane jako „Małorosja”, a język ukraiński jako „małoruski”, tj. jako dialekt regionalny języka rosyjskiego., a także wwożenia z zagranicy na terytorium Imperium Rosyjskiego wszelkich wydawnictw wydrukowanych w tym językuНе допускать ввоза в пределы Империи, без особого на то разрешения Главного Управления по делам печати, каких бы то ни было книг, издаваемых за границей на малорусском наречии..