U schyłku średniowiecza i na początku nowożytności głównymi propagatorami byli kartuzi z Kolonii (Ludolf z Saksonii, Dionizy Kartuz i Jan Justus z Landsberga). Wpłynęli oni z kolei na znaczące postacie katolicyzmu tego okresu, takie jak św. Piotr Kanizjusz, i wywarli wpływ na szkołę kardynała Pierre'a de Bérulle, która ukształtowała francuskie duchowieństwo. Z tego pnia wywodził się św. Jan Eudes, który wybudował pierwszą kaplicę poświęconą Sercu Jezusa (1655). Prekursorem kultu w Europie był również polski jezuita Kasper Drużbicki (autor traktatu Meta cordium Cor Jesu), tworzący jeszcze przed głośnymi objawieniami francuskimi.
Gdy w XVII wieku Kościół katolicki chciał się przeciwstawić rygorystycznym poglądom jansenistów, zaczął powoływać się na miłość Jezusa do ludzi ukrytą w Jego Sercu. Janseniści bardzo surowo zwalczali kult Serca Jezusa, ponieważ sprzeciwiali się wizji Boga pełnego łagodności i miłosierdzia dla każdego człowieka (uważali, że Chrystus nie umarł za wszystkich, a jedynie za wybranych), a ponadto odrzucali oni „cielesne” ich zdaniem skupianie się na ludzkim organie Chrystusa. Z tych samych powodów w XVIII wieku kult bywał wyśmiewany lub zakazany przez nurty józefinizmu i wczesnego oświecenia.