Współczesne najpopularniejszymi rodzajem tej broni są pistolety samopowtarzalne działające na zasadzie odrzutu swobodnego zamka lub krótkiego odrzutu lufy. W celu skrócenia czasu przygotowania do szybkiego, niespodziewanego strzału, są one często wyposażone w mechanizm samonapinania kurka.
Ze względu na ogromną rozpiętość produkcji w czasie, pistolety są bronią bardzo zróżnicowaną pod względem konstrukcyjnym, przechodząc przez kolejne stulecia ewolucję zbliżoną do pozostałych rodzajów broni strzeleckiej.
Podział Ze względu na konstrukcję pistolety dzieli się na: jednostrzałowe – będące bronią jednostrzałową, którą każdorazowo trzeba załadować pojedynczym nabojem. Zaliczają się do nich przede wszystkim pistolety odprzodowe ładowane rozdzielnie oraz starsze typy pistoletów odtylcowych. powtarzalne – stosunkowo rzadkie konstrukcje posiadające magazynki wymagające ręcznego przeładowania po każdym strzale (zob. broń powtarzalna). samopowtarzalne – w których za cykl przeładowania broni odpowiada automatyka, ale mechanizm spustowy umożliwia prowadzenie wyłącznie ognia pojedynczego. Współcześnie najpopularniejszy typ pistoletu. automatyczne – w których również przeładowanie odbywa się automatycznie, ale zdolne są do prowadzenia ognia ciągłego (zob.