Wraz z postępem technologicznym pistolety (analogicznie do pozostałych rodzajów broni strzeleckiej) zaczęto wyposażać w nowocześniejsze zamki, zastępując użytkowane początkowo zamki kołowe, kolejno skałkowymi (połowa XVII w.), a następnie kapiszonowymi (XIX w.). Ewenementem w tym względzie pozostawała Japonia gdzie od początku przyjęcia broni palnej aż po drugą połowę XIX w. używano nadal (również w pistoletach) archaicznych zamków lontowych.
Przez pierwsze stulecia swojego istnienia pistolety były wyłącznie bronią jednostrzałową ładowaną rozdzielnie od wlotu lufy. Wraz z wynalezieniem nabojów zespolonych w pierwszej połowie XIX w. możliwe stało się stworzenie pistoletów odtylcowych, a w dalszej perspektywnie również powtarzalnych zasilanych z magazynków. Spopularyzowanie takiego rozwiązania zostało jednak zahamowane przez spopularyzowanie rewolwerów, które w szybkim tempie wyparły z uzbrojenia pistolety jednostrzałowe i zmarginalizowały powstające dopiero pistolety powtarzalne. Przez następne dekady rewolwery całkowicie zdominowały rynek broni krótkiej, czyniąc rozwój pistoletów nieperspektywicznym. thumb|Pistolet samopowtarzalny Mauser C96 (koniec XIX w.) thumb|Pistolet samopowtarzalny Browning M1900 (XX w.) Sytuacja diametralnie zmieniła się pod koniec XIX w.