Po ataku Niemiec na ZSRR 22 czerwca 1941 ewakuował się do Mińska, gdzie wystąpił razem z Pawłem Finderem o utworzenie polskiego batalionu w ramach Armii Czerwonej. Następnie udał się do Czapajewska na Powołżu, gdzie pracował w miejscowym sowchozie. We wrześniu 1941 został wezwany przez Komitet Wykonawczy Międzynarodówki Komunistycznej do Moskwy. W grudniu 1942 roku napisał list do zastępcy Ludowego Komisarza Spraw Zagranicznych Salomona Łozowskiego skarżąc się na traktowanie Polaków w ZSRR jako obywateli drugiej kategorii. Uznał konieczność odbudowy polskiej partii komunistycznej zarówno w ZSRR, jak i na terenie okupowanej Polski.

Redaktor (od 1942 kierownik redakcji) „Nowych Widnokręgów”, członek redakcji pisma Wolna Polska. W 1943 współorganizator i ideolog ZPP i 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Nie wszedł w skład kierownictwa ZPP.

Autor platformy programowej planowanego Polskiego Komitetu Narodowego, który przybrał ostatecznie formę Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN). W 1943 roku stał się faktycznym przywódcą środowiska komunistów polskich w ZSRR.

Napisał książkę pt. O nową Polskę. W roku 1948 zostały wydane Myśli o nowej Polsce będącymi zbiorem zapisów audycji radiowych – z rozmów z Lampem w czasie II wojny światowej – oraz zapisków z jego prywatnego notesu.