thumb|Baza Lotnicza NiżynJednostki tam stacjonujące z powagi swojej pozycji strategicznej otrzymywały najnowszy sprzęt. Kadra osobowa liczyła 122 000 żołnierzy i stanowiła w chwili rozpadu ZSRR trzeci najsilniejszy związek lotniczy świata, po USA i Rosji. Trzonem Ukraińskich Sił Powietrznych stały się części armii lotniczych: 5., 14., 24., 37. i 46. Armii Lotniczej.
W procesie rozpadu ZSRR poszczególne państwa jeszcze przed formalnym rozwiązaniem ZSRR zaczęły próbować tworzyć swoje siły zbrojne na bazie jednostek znajdujących się na ich terytorium. Na mocy działań faktycznych i umów międzypaństwowych, Ukraina objęła na przełomie 1991 i 1992 roku jednostki znajdujące się na jej terytorium, łącznie z bombowcami strategicznymi, które powinny wchodzić w skład wspólnych sił zbrojnych Wspólnoty Niepodległych Państw. Po okresie stosowania niejednolitych znaków rozpoznawczych, pod koniec 1992 roku przyjęto ujednolicone znaki, w postaci żółto-niebieskich kokard na skrzydłach i żółtego tryzuba na niebieskim kole na statecznikach. W marcu 1993 roku połączono odrębne Wojska Lotnicze i Wojska Obrony Powietrznej w Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej.