Jest ona przeważnie stosowana w celu znalezienia specyficznej usługi, na przykład, robak komputerowy oparty na SQL może szukać serwerów nasłuchujących na porcie TCP/UDP numer 1433.
Podstawowa wiedza o TCP/IP TCP/IP jest obecnie najczęściej używanym protokołem sieciowym w internecie. W tym systemie serwery i usługi sieciowe są określone dwoma parametrami: adresem sieciowym i numerem portu. Istnieje 65536 różnych używalnych numerów portów. Większość usług używa ograniczoną liczbę portów; ich numery zostaną zarejestrowane w IANA kiedy usługa stanie się wystarczająco znacząca.
Część skanerów portów skanuje tylko najczęściej używane, lub najbardziej wrażliwe, porty na danym serwerze. Zobacz: porty protokołu.
Wynik skanowania jest najczęściej zaliczony do jednej z trzech kategorii: Otwarty lub Zaakceptowany: Serwer wysłał odpowiedź wskazującą, że usługa nasłuchuje na danym porcie. Zamknięty lub Zabroniony lub Nie nasłuchuje: Serwer wysłał odpowiedź wskazującą, że połączenia są zabronione. Odfiltrowane, Upuszczone (ang: Dropped) lub Zablokowane: Nie było odpowiedzi od serwera.
Otwarte porty stanowią dwa zagrożenia o których administratorzy muszą wiedzieć: Problem bezpieczeństwa i stabilności programu odpowiedzialnego za świadczenie usługi. Problem bezpieczeństwa i stabilności systemu operacyjnego na którym działa