Derkacz, derkacz zwyczajny (Crex crex) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny chruścieli (Rallidae). Wędrowny; w sezonie lęgowym zamieszkuje Eurazję, zimuje w Afryce na południe od równika. Większość obserwacji dotyczy jedynie jego charakterystycznego głosu, ponieważ jest to ptak bardzo płochliwy, o skrytym trybie życia.
Systematyka Derkacz jest jedynym przedstawicielem rodzaju Crex. Jest to gatunek monotypowy.
Cechy gatunku Wygląd Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. Wierzch ciała rdzawobrązowy z ciemnymi, podłużnymi plamami. Boki głowy, szyja bez karku i pierś popielatoniebieskie, z delikatnym brązowawym nalotem. Boki w płowordzawe poprzeczne prążki. Młode wyglądają identycznie jak dorosłe, lecz są ogólnie bardziej brązowe. Wymiary średnie długość ciała ok. 27–30 cmrozpiętość skrzydeł ok. 42–53 cmmasa ciała: samiec 129–210 (średnio 165,5) g, samica 138–158 (średnio 145) g Głos Głos to donośny, dwusylabowy terkot, przypominający „der der” (stąd polska nazwa) lub „kreks kreks” (stąd nazwa naukowa). thumb|Odgłos derkacza (Dębnicko-Tyniecki obszar łąkowy)