głębokie jezioro powstające na obszarach zbudowanych ze skał wapiennych, gipsowych, solnych (Jeziora Plitwickie), Jezioro przybrzeżne – duże, płytkie jezioro będące dawną zatoką morską odciętą od otwartego morza mierzeją (Łebsko, Gardno, Jamno), Jezioro bagienne – małe, płytkie jezioro powstające w obniżeniach z utrudnionym odpływem wód podziemnych, charakteryzujące się szybkim zarastaniem (Jezioro Bagienne), Jezioro wydmowe – niewielkie, płytkie jezioro w zagłębieniach po wywianym piasku, najczęściej okresowo wysychające (Teke), Jezioro reliktowe – duże jezioro, będące częścią dawnych mórz lub większych jezior (Morze Kaspijskie, Jezioro Aralskie), Jezioro meteorytowe – okrągłe, stosunkowo płytkie jezioro powstałe w kraterze meteorytowym (Lac à l’Eau Claire), Jezioro zaporowe – jezioro powstałe w wyniku zatamowania przepływu wody przez czynniki naturalne, Jezioro osuwiskowe – niewielkie jezioro zatamowane przez obrywy i osuwiska (Jeziorka Duszatyńskie) Jezioro roślinne – niewielkie, zarastające jezioro powstałe w wyniku akumulacji materii organicznej w postaci wałów (Silver Lake) Jezioro antropogeniczne – stworzone przez człowieka, spełniające różne funkcje (Zbiornik Nasera, Kariba).