Księstwo oleśnickie – historyczne księstwo na Dolnym Śląsku ze stolicą w Oleśnicy w południowo-zachodniej Polsce, powstałe w schyłkowym okresie rozbicia dzielnicowego w Polsce. Powstało w 1313 w wyniku podziału księstwa głogowskiego (na część żagańską na zachodzie i oleśnicką na wschodzie) i pozostawało we władzy dynastii Piastów do 1492, następnie przechodząc pod panowanie innych rodów, aż do 1884.
Historia mały|lewo|Zamek Książąt Oleśnickich w OleśnicyZamek sięgający XIII wieku, przebudowywany w stylu renesansowym w XVI-XVII wieku Obszar księstwa oleśnickiego pierwotnie był położony w granicach księstwa wrocławskiego. W 1294, w wyniku wojny między Henrykiem III Głogowczykiem a Henrykiem V Brzuchatym, znalazło się w granicach księstwa głogowskiego.
Samodzielne księstwo oleśnickie powstało w 1313 r., skutkiem podziału księstwa głogowskiego między synów Henryka III. Księciem oleśnickim został wówczas Bolesław. Stan ten utrzymał się do 1321, kiedy to po bezpotomnej śmierci Bolesława władzę objął tam jego brat Konrad I. Książę ten w 1329 złożył hołd lenny królowi czeskiemu Janowi Luksemburskiemu. Odtąd władztwo Piastów i ich następców należało do korony królestwa czeskiego jako jego lenno. Stan ten uległ zmianie dopiero 1742 r., w wyniku wojen śląskich, kiedy księstwo weszło w skład królestwa pruskiego.