Malarstwo tuszem jest monochromatyczne; rezygnuje z trójwymiarowości, plastyczności i światłocienia. Obraz redukowany jest czasem do kilkunastu kresek i plam na pustym, neutralnym tle jedwabiu czy papieru ryżowego. Obraz powstaje szybko; tusz wsiąka i wysycha natychmiast i wszelkie poprawki są niemożliwe. Podkreśla to rolę intuicyjnego działania, zgodnego z duchem zen. Mnisi chan i zen stworzyli swobodny styl malarski zwany zenga stosowany np. do ilustrowania wierszy z Zenrin kushū czy różnych dialogów pomiędzy mistrzem chan a uczniem (chiń. wenda, jap. mondō) lub różnych przypowieści z sutr. Odpowiednikiem tego stylu w Japonii był styl haiga – niezwykle nonszalancki i sugestywny styl towarzyszący wierszom haiku. Zenga i haiga, to najskrajniejsze formy malarstwa chińskim tuszem (jap. sumi-e) – najbardziej spontaniczne, naturalne, surowe, pełne owych niekontrolowanych przypadków pędzla, w których przejawiała się wspaniała bezcelowość samej przyrody, w najpospolitszym i najskromniejszym otoczeniu.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Estetyka zen · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.