Poncjusz Piłat (, ) – od 26 do 36/37 n.e. rzymski prefekt Judei, będącej wówczas częścią prowincji Syria. Zgodnie z chrześcijańskimi Ewangeliami oraz tzw. świadectwem Flawiusza prowadził proces Jezusa Chrystusa i zatwierdził jego wyrok śmierci. Szczegóły jego życia przed okresem pełnienia funkcji w Judei nie są znane, a po okresie namiestnictwa są obiektem szeregu legend.
Występująca w Ewangeliach grecka forma zapisu jego personaliów identyczna jest z zapisem osób o pochodzeniu pontyjskim. Według niektórych opinii, imię tego namiestnika – wbrew powszechnemu poglądowi – brzmi Poncjusz (), nie zaś Piłat (), które faktycznie było jedynie przydomkiem.
Główne źródła do losów historycznego Piłata to: Dawne dzieje Izraela i Wojna żydowska Józefa Flawiusza, tekst Filona z Aleksandrii Poselstwo do Gajusza oraz Nowy Testament. Z pomniejszych należy wymienić Historię Kościelną Euzebiusza z Cezarei i Roczniki Tacyta.