thumb|300px|Alegoria przedstawiająca pacyfikację gandawską Pacyfikacja Gandawska – podpisany w Gandawie 8 listopada 1576 roku układ pokojowy pomiędzy północnymi (Holandia i Zelandia) i południowymi stanami Niderlandów (tzw. Liga Prowincji Niderlandzkich) w celu utworzenia koalicji antyhiszpańskiej w wojnie osiemdziesięcioletniej.
Tło historyczne Pacyfikacja Gandawska została zawarta w czasie wojny osiemdziesięcioletniej, gdy wojska hiszpańskie walczyły ze zbuntowanymi prowincjami Niderlandów. Najdotkliwiej konflikt odczuły prowincje północne z racji działania tam inkwizycji – przeciwko kalwinistom, którzy stanowili większość religijną w Holandii i Zelandii. Wilhelm I Orański, przywódca zbuntowanych stanów Holandii i Zelandii, postanowił zjednoczyć prowincje północne i południowe (katolickie) we wspólnej walce przeciwko hiszpańskiemu władcy i prześladowaniom religijnym. Wilhelm I Orański sprzymierzył się z przywódcami stanów południowych, którzy bardziej niż tolerancji religijnej, pragnęli przywrócenia dawnych przywilejów odebranych prowincjom przez Filipa II oraz wycofania wojsk hiszpańskich z terenów Niderlandów.