thumb|Jan Matejko, Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Złota wolność. Elekcja (1889) thumb|Elekcja Augusta II Mocnego na obrazie Jana Piotra Norblina (ok. 1790) thumb|Fragment obrazu Bernarda Bellotto Elekcja Stanisława Augusta przedstawiający elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 na Woli, widoczna szopa senatorska, koło rycerskie z chorągwiami województw thumb|Plan pola elekcyjnego na Woli thumb|Wikizeszyty audio. Artykuł czytany przez Magdę Karel
Wolna elekcja – wybór monarchy nieprzestrzegający zasad sukcesji dynastycznej. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów przybyła na pole elekcyjne w trybie pospolitego ruszenia, szlachtaKazimierz Hahn, Pospolite ruszenie wedle uchwał sejmikowych ruskich od XVI do XVIII wieku, Lwów 1928, s. 64. głosowała województwami w obecności posłów, którzy zanosili jej głosy do Senatu: wybór króla ogłaszał marszałek, mianował natomiast prymas Polski. Senatorowie odgrywali najważniejszą rolę w ustalaniu ostatecznych wyników wolnej elekcjiWacław Uruszczak, Fakcje senatorskie w sierpniu 1668 roku, w: Parlament, prawo, ludzie, studia ofiarowane profesorowi Juliuszowi Bardachowi w sześćdziesięciolecie pracy twórczej, Warszawa 1996, s. 313..