Nová Baňa (niem. Königsberg, węg. Újbánya) – miasto na Słowacji w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Žarnovica. Znana ze swoich górniczych tradycji (wydobycie złota), należała w średniowieczu do siedmiu królewskich miast górniczych (Heptapolitany). Liczy około 7 tys. mieszkańców (2021).
Położenie Zabudowania miasta rozłożone są na wschodnim skraju grupy górskiej Hrońskiego Inowca i południowym skraju grupy Ptacznika, w dolinie Hronu oraz uchodzącego tu do niego Novobanského potoka i jego dopływu, Starohutského potoka. W latach 1976–1995 w skład miasta wchodziła również położona na lewym brzegu Hronu wieś Brehy.
Od wschodu nad miastem wznosi się góra Háj (713 m n.p.m.), a od zachodu masywy Firceng (682 m n.p.m.) i Sedlová skala (778 m n.p.m.). Południowym skrajem miasta, doliną Hronu, biegną ważne szlaki komunikacyjne: droga ekspresowa R1, droga krajowa I kategorii nr 65 oraz linia kolejowa Nové Zámky – Zwoleń.
Klimat Nová Baňa (jej niżej położona, „miejska” część) leży w zasięgu klimatu ciepłego z wyraźnie widocznym wpływem Niziny Naddunajskiej.