Liczne teorie, które były dawniej podnoszone sugerowały, że ozena jest spowodowania niewykształceniem małżowiny nosowej dolnej (Zaufal), że może być ona końcowym stadium przewlekłego przerostowego nieżytu nosa (Fränkel), lub formą ogniskowego zakażenia zatok przynosowych, części nosowej gardła i migdałka gardłowego, gdzie adenotomia zmniejszałaby ryzyko zachorowania na ozenę (Grünwald, Tessier). Jeszcze inni autorzy upatrywali rozwoju ozeny w patologii zwoju skrzydłowo-podniebiennego, która miała predysponować do metaplazji nabłonka migawkowego i wtórnej resorpcji kości oraz nadkażenia bakteryjnego (Jurasz, Belinoff).
Objawy cuchnięcie z nosa – na początku choroby pacjent jest świadomy tego objawu, później natomiast w miarę postępu choroby na skutek rozwoju anosmii nie zdaje sobie z tego sprawy atrofia błony śluzowej jamy nosowej, która jest sucha z powodu włóknienia a następnie: nabłonek migawkowy ulega metaplazji w nabłonek wielowarstwowy płaski, zanik gruczołów i zakończeń nerwowych (anosmia), zniszczenie oczyszczającego układu śluzowo-rzęskowego zanik kości leżącej pod błoną śluzową i zanik małżowiny nosowej dolnej jama nosowa jest znacznie poszerzona, zanikowa oraz pokryta gęstą zielonkawą, ropną wydzieliną, która następnie zasycha w żółtawe strupy strupy oderwane na przykład podczas przedmuchiwania mogą być