Krakowska Kongregacja Kupiecka – zrzeszenie funkcjonujące na mocy ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o samorządzie gospodarczym niektórych podmiotów gospodarczych ( z późn. zm.). Organizacja odwołuje się do tradycji krakowskiego samorządu kupieckiego, którego początki datowane są na 1410 rok.
Historia Historia Krakowskiej Kongregacji Kupieckiej sięga 1410 roku, kiedy to powstała „Krakowska Kongregacja Kupiecka Stołecznego, Królewskiego Miasta Krakowa”. Zaprzestała ona działalności w XVI wieku i została reaktywowana w XVIII wieku. 17 stycznia 1722 roku rada miejska uchwaliła statut Kongregacji zatwierdzony później przez króla Augusta II. Kongregacja liczyła wtedy 56 członków, a w 1792 ich liczba wzrosła do 86. Członek musiał posiadać prawa miejskie i uiścić składkę do kasy brackiej, w zamian uzyskiwał prawo do prowadzenia handlu na terenie Krakowa.
Na czele stała Rada Kongregacji. Należeli do niej starsi, wybierani w tajnych wyborach w pierwszą niedzielę po oktawie Trzech Króli, oraz konsyliarze. Rada zbierała się w izbie kupieckiej w Ratuszu, a po jego zburzeniu przy ulicy Siennej 5, w sali Arcybractwa Miłosierdzia i Banku Pobożnego.