thumb|Pozycje wojsk wieczorem 14 lutego 1862 roku thumb|Kontratak konfederatów rankiem 15 lutego 1862 roku thumb|Sytuacja po południu 15 lutego 1862 roku Bitwa o Fort Donelson – jedna z pierwszych poważnych operacji na zachodnim teatrze działań w czasie wojny secesyjnej w Stanach Zjednoczonych, przeprowadzona przez wojska Unii pod dowództwem gen. bryg. Granta w celu oczyszczenia stanu Tennessee z wojsk Konfederacji.
Kombinowany atak armii i floty na terytorium Tennessee rozpoczął się 6 lutego bombardowaniem przez kanonierki unionistów umocnień małego Fortu Henry, położonego w odległości 17 kilometrów na zachód od Fortu Donelson, nad rzeką Tennessee, w rezultacie czego fort ten został poddany przez konfederatów.
Siły Granta nie zdążyły dotrzeć pod Fort Henry z powodu bagnistego i rozmiękniętego przez deszcze terenu, lecz ich udział tam okazał się niepotrzebny. 11 lutego natomiast Grant dotarł pod Fort Donelson nad rzeką Cumberland, obsadzony przez znacznie silniejszy garnizon. Pomimo braku czasu na właściwe odtworzenie gotowości bojowej, atak ponownie został wsparty przez Zachodnią Flotyllę Kanonierek komodora Andrew Foote’a, w składzie 4 kanonierek pancernych („St. Louis”, „Carondelet”, „Louisville”, „Pittsburg”) i 2 drewnianych timberclads („Tyler” i „Conestoga”)S. Tucker, Blue..., s. 127–128..