Franciszek Ksawery Kowalski (ur. 2 lutego 1827 w Lublinie, zm. 2 czerwca 1903 w Kielcach) – architekt kielecki, projektant wielu budynków użyteczności publicznej.

Życiorys Urodził się w Lublinie, w mieszczańskiej rodzinie Józefa i Apolonii z Kanikowskich. Ukończył gimnazjum gubernialne w Lublinie, a w 1849 studia architektoniczne w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych. Praktykę odbył u znanego architekta Henryka Marconiego. W 1864 r. został mianowany budowniczym powiatu kieleckiego. Rok później zamieszkał na stałe w Kielcach. W latach 1867–1897 zajmował posadę budowniczego gubernialnego guberni kieleckiej.

Dwukrotnie żonaty, z Amelią Łupaczewską i Felicją Gajewską. Zmarł w Kielcach, pochowany wraz z drugą żoną w okazałym grobowcu rodzinnym na kieleckim cmentarzu Starym.

Zrealizowane projekty Plac Bazarowy (ob. plac Wolności) – 1866 cmentarz żydowski w Kielcach – 1867 Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Kielcach – 1867 (zburzona w 1933) popówka (budynek przy ulicy Wesołej 35) – 1870 restauracja i przebudowa katedry wraz z pałacem biskupim – 1869-1873 kościół parafialny w Piekoszowie – 1875 odbudowa i przebudowa budynku magistratu zniszczonego przez pożar – 1875 hotel i teatr w kamienicy przy ulicy Sienkiewicza 32 (Teatr im.