Czakalaka północna (Ortalis vetula) – gatunek dużego ptaka z rodziny czubaczy (Cracidae), występujący w Ameryce Północnej – od skrajnego południa USA po Kostarykę. Nie jest zagrożony.
Podgatunki i zasięg występowania Obecnie wyróżnia się cztery podgatunki Ortalis vetula: O. vetula mccalli S.F. Baird, 1858 – południowy Teksas, północno-wschodni Meksyk. O. vetula vetula (Wagler, 1830) – wschodni Meksyk do północno-zachodniej Kostaryki. Obejmuje proponowany, lecz nieuznawany obecnie podgatunek intermedia. O. vetula pallidiventris Ridgway, 1887 – północny Jukatan. O. vetula deschauenseei J. Bond, 1936 – wyspa Útila u północnych wybrzeży Hondurasu. Dawniej za podgatunki O. vetula uznawano czakalakę płową (O. poliocephala) i czakalakę białobrzuchą (O. leucogastra). Opisano także podgatunek vallicola (stan Chiapas w południowym Meksyku), ale różnice względem innych populacji są minimalne i nie jest on uznawany.
Morfologia Długość ciała 48–58 cm. Masa ciała: samce 468–794 g, samice 439–709 g.
Upierzenie szarobrązowe z żółtym brzuchem, ogon zielonkawy, przy końcu biały. W okresie godowym samcom czerwienieje podgardle.