W XXI wieku nazywa się tak wyłącznie w Polskę, Republikę Rzymską, Republikę Wenecką i Republikę Nowogrodzką.
Rzeczpospolite Polskie są numerowane, zwłaszcza w publicystyce i historiografii, ale też w preambule polskiej konstytucjiKonstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku, . „Powołując się na tradycje I i II Rzeczypospolitej wzywa się, aby w III opierano się na poszanowaniu zasad w niej zapisanych”.. Numeracja jest oparta na przełomach jak odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku i przemiana ustrojowa z umowną granicą 1989 roku. Przez to w historii Polski wyróżnia się trzy numerowane Rzeczypospolite oraz okres socjalistyczny: I Rzeczpospolita (I RP) – Rzeczpospolita Obojga Narodów (RON); II Rzeczpospolita (II RP); Polska Ludowa to lata 1944–1952 i Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL); III Rzeczpospolita (III RP).
Sporadycznie używa się też hasła Czwartej Rzeczypospolitej (IV RP), w różnych znaczeniach.
Numeracja Rzeczpospolitych jest wzorowana na numeracji Republik Francuskich. Są pewne różnice – francuskie zmiany numeru następowały po każdej zmianie ustrojowej, a w Polsce nie, np.