Czapla czarna (Egretta ardesiaca) – gatunek ptaka z rodziny czaplowatych (Ardeidae), występującego we wschodniej, równikowej i południowej Afryce oraz na Madagaskarze. Nie wyróżnia się podgatunków.
Morfologia Upierzenie czarne z charakterystycznym czubem cienkich piór z tyłu głowy. Długość ciała od 42,5 do 66 cm, masa ciała 270–390 g.
Występowanie Zasięg występowania Występuje w Afryce Subsaharyjskiej (poza Kotliną Konga i suchymi obszarami Kalahari i jej okolic) oraz na Madagaskarze.
Środowisko Rzeki, jeziora, rozlewiska, bagna.
Pożywienie Żywi się głównie rybami, ale zjada także inne stworzenia wodne – skorupiaki, owady. Poluje w charakterystyczny sposób, brodzi w wodzie rozkładając skrzydła nad wodą, by w ich cieniu lepiej wycelować w ofiarę.
Rozród thumb|lewo|Jaja z kolekcji muzealnej Czapla czarna gnieździ się na początku okresu pory deszczowej w jednogatunkowych lub mieszanych koloniach, liczących od 5 do 50, a nawet do 100 gniazd, czasem jeszcze więcej. Gniazdo to wytrzymała konstrukcja zbudowana z patyków, gałązek, korzeni i traw. Zwykle znajduje się na wysokości 1–6 m, umieszczone jest na drzewie, krzewie lub w szuwarach, zawsze w pobliżu wody lub nad wodą. Jaja, w liczbie 2–4, są bladoniebieskie lub szarawoniebieskie, ich wysiadywaniem zajmują się oboje rodzice przez 18–30 dni.