Zastosowanie Ze względu na zawartość alkaloidów (helleboryna i helleborydyna) wyciąg z kłączy był stosowany w medycynie pod nazwą „Rhizoma Hellebori” jako lek przeciwko pasożytom oraz lek nasercowy (działanie zbliżone do digitaliny)Bochenek, P. 1998. Obserwacje autekologiczne i populacyjne nad Helleborus purpurascens W. & K. (Ranunculaceae). Fragmenta Floristica et Geobotanica Series Polonica 6: xx-xx. Kraków. PL ISSN 1233-0132..
Zagrożenia i ochrona Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) jest umieszczona w grupie gatunków rzadkich, potencjalnie zagrożonych (kategoria zagrożenia R). W wydaniu z 2016 roku otrzymała kategorię VU (narażony). W opracowaniu Polska czerwona księga roślin (2001) nadano mu kategorię zagrożenia LR, czyli niższego ryzyka. W wydaniu z 2014 roku otrzymał kategorię VU (narażony). Polskie populacje są pod stałą kontrolą. Na najbogatszym w Polsce stanowisku ciemiernika na Małym Jaśle liczba pędów generatywnych systematycznie się zmniejsza (z 350 w 1996 do 70 w 2007). Za główną przyczynę zanikania gatunku uznaje się zaniechanie użytkowania gospodarczego traworośli (wypasania i koszenia), co powoduje ich zarastanie łanami maliny. Problem stanowić też może zbyt intensywne ich zagospodarowanie.