Kod jednorazowy jest ustalonym słowem, wyrażeniem lub symbolem, które jest przewidziane do jednokrotnego użycia w celu przekazania prostej wiadomości – często do wykonania lub przerwania jakiejś akcji albo też do przekazania utajonej informacji o powodzeniu lub nie- jakiegoś planu. Kody jednorazowe są często wymyślane w taki sposób, aby mogły być włączone w sposób niepozorny do niewinnej konwersacji. Utworzone poprawnie, są niemal niemożliwe do wykrycia, chociaż wprawny analityk monitorujący komunikaty kogoś akurat budzącego podejrzenia, może rozpoznać wiadomość typu „Ciocia Berta właśnie zaczęła rodzić”, jako tę, która ma prawdziwe złowieszcze znaczenie.
Przykłady kodów jednorazowych: „Jeden, jeśli lądem; dwa, jeżeli morzem” w poemacie Longfellowa, Paul Revere's Ride (Paul Revere galopuje) „Wejdźcie na górę Niitaka” – sygnał dla japońskiej floty przed atakiem na Pearl Harbor Podczas II wojny światowej serwisy zagraniczne brytyjskiej rozgłośni radiowej BBC nadawały „osobiste wiadomości”, jako stałą część planu swoich audycji – często wiadomości te były jednorazowymi kodami dla agentów przebywających na terenach wroga.