thumb|Bitwa pod Loigny według C. Castellaniego (1879) thumb|John Surratt w mundurze żuawa papieskiego, którym był w latach 1865–1866
Żuawi papiescy (łac. Zuavi Pontifici, fr. Zouaves pontificaux) – ochotniczy oddział lekkiej piechoty uformowany za czasów pontyfikatu papieża Piusa IX.
Historia W 1860 wiceminister wojny Państwa Kościelnego Xavier de Mérode zwrócił się do twórcy żuawów francuskich generał-majora Christophe'a Léona Louisa Juchaulta de Lamoricière'a o pomoc przy utworzeniu sił zbrojnych mających na celu ochronę Państwa Kościelnego przed Wiktorem Emanuelem II, który dążył do zjednoczenia Królestwa Włoch pod swoim berłem.
Zreorganizowani przez papieskiego ministra wojny gen. Hermanna Kanzlera, wraz z francuskim korpusem ekspedycyjnym rozbili ochotnicze siły Giuseppe Garibaldiego w bitwie pod Mentaną.
Po zdobyciu Rzymu przez Wiktora Emanuela w liczbie ok. 3 tysięcy zostali ewakuowani do Francji. Tam walczyli jako oddział Obrony Narodowej w wojnie prusko-francuskiej.