Historia Gagauzji
Gagauzi, jako koloniści, przybyli do Besarabii z Bałkanów wraz z Bułgarami. Przesiedlenie to (w kilku falach) miało miejsce w drugiej połowie XVIII wieku, a także w wieku XIX. Najwięcej ludności przesiedliło się z terenu Dobrudży. Etnogeneza Gagauzów jest złożona, istnieje na ten temat wiele hipotez. Najczęściej widzi się w nich potomków średniowiecznych plemion tureckich (Uzów, Oguzów) lub Turków seldżuckich. Nie brak też opinii, w myśl których są oni sturczonymi Bułgarami, Grekami itd. Do czasów przesiedlenia się na teren Besarabii ich historia tak naprawdę jest nieznana. Przybywszy na ziemie położone pomiędzy Dniestrem a Prutem, osiedlili się głównie w południowej części Besarabii, zwanej Budziakiem.
Wiek XIX Od roku 1812 byli poddanymi carskiej Rosji. W latach 1856–1878 tereny zwartego osadnictwa gagauskiego w Budziaku podzielono pomiędzy Rosję a Księstwo (Hospodarstwo) Mołdawskie, któremu przypadło w udziale tzw. „Podunawie” - przy czym większość Gagauzów znalazła się wtedy po mołdawskiej stronie. Na mocy traktatu berlińskiego, kończącego kolejną wojnę rosyjsko-turecką, Gagauzi zamieszkali w „Podunawiu” stali się znów poddanymi cara, gdyż ziemie te włączono ponownie w skład Rosji.