163, 172Świat bez biegunówNiall Ferguson przewiduje że alternatywą dla hegemonii USA nie muszą być rosnące w siłę ośrodki: Unia Europejska, Chiny czy świat Islamu. Będzie nią raczej brak biegunów i globalna anarchia (układ „zerobiegunowy”)Niall Ferguson, „A World Without Power,” Foreign Policy, July/August 2004.Typologia systemów bezpieczeństwaW przypadku liczby mocarstw większej od trzech system może występować zasadniczo w dwóch typach:Kolektywno-paternalistyczny – między mocarstwami jest zgoda co do podstawowych celów systemu. Np. Wielka Brytania, Francja, USA, Japonia, Włochy w l. 1919-1931.Blokowy – jeśli mocarstwa grupują się w przeciwstawne koalicje, np. przed I wojną światową: Ententa: Wielka Brytania, Francja, Rosja i Trójprzymierze: Niemcy, Austro-Węgry i WłochyParuch W., Trembicka K.: Typologia systemów bezpieczeństwa w XIX i XX wieku. Wyd. UMCS, 1996.
Polaryzacja – układ chronologiczny Randall L. Schweller, profesor Uniwersytetu Stanu Ohio, twórca „teorii równowagi interesów” wyróżnił dwie kategorie mocarstw: bieguny () i mniejsze mocarstwa ()R.L. Schweller: Deadly Imbalances Tripolarity and Hitler's Strategy of World Conquest, s.