Pierwszy pomnik Adam Mickiewicz zmarł 26 listopada 1855 roku w Konstantynopolu. Wiadomość o jego śmierci bardzo szybko dotarła do Wielkopolski. W krótkim czasie zawiązał się w Poznaniu komitet do uczczenia pamięci poety. Na czele komitetu stanął lekarz, uczony i społecznik Teofil Matecki. Komitet zorganizował 15 stycznia 1856 manifestacją żałobną. Jednocześnie rozpoczęto zbiórkę pieniędzy na budowę pomnika. O wykonanie pomnika komitet zwrócił się do przebywającego w Paryżu znanego rzeźbiarza Władysława Oleszczyńskiego. Oleszczyński miał już wtedy na swoim koncie wiele dużych realizacji. Za Oleszczyńskim przemawiało również to, że znał osobiście Mickiewicza i był jego gorącym wielbicielem. Już w marcu 1856 roku był gotowy pierwszy model pomnika, odlany w gipsie. Przesłany do Poznania spotkał się z przychylnym przyjęciem. Po uzyskaniu aprobaty, Oleszczyński przystąpił do wykonania drugiego modelu w glinie. Cały proces twórczy jest udokumentowany zapiskami Oleszczyńskiego. Wynika z nich duże zaangażowanie artysty. Najwięcej sporów toczyło się przy ustaleniu materiału, z którego miał być wykonany pomnik. Ostatecznie komitet zgodził się na „conflant” (kamień podobny do marmuru). Oleszczyński mógł przystąpić do odkuwania pomnika. 7 czerwca 1857 roku Oleszczyński doniósł komitetowi, że pomnik został ukończony.